Przemyślenia na temat francuskiej polityki.

"W „Dyplomacji” Kissinger podsumował postać Napoleona III cytatem Lorda Palmerstona, który stwierdził, że „pomysły rodziły się w jego głowie jak króliki w klatce”.
Kissinger dodał, że polityka zagraniczna Napoleona III „upadła nie dlatego, że brak mu było pomysłów, ale dlatego, że nie potrafił uporządkować swych aspiracji ani określić stosunków między nimi a rzeczywistością”.

O Francji XIX-wiecznej zaś pisał tak: „(…) w ostatecznym rozrachunku polityka międzynarodowa została oparta na brutalnej sile. A w takim świecie organicznie istniała przepaść między własnym wizerunkiem Francji jako kraju dominującego w Europie a jej zdolnością spełnienia tej wizji, przepaść, która do dzisiaj zgubnie wpływa na francuską politykę (…) skłonność Francji do sprzymierzania się z krajami, które gotowe są uznać jej dominację, była stałym czynnikiem we francuskiej polityce od czasów wojny krymskiej (…) Francja szukała powodzenia w paktach ze słabszymi partnerami”.

Słowa te autor pozwala sobie polecić uwadze czytelników i dzisiaj, gdy Emmanuel Macron mówi o mającym zostać „wkrótce” podpisanym pakcie Francji z Polską. Nie dlatego, że Polska nie powinna go podpisywać – tego stwierdzić nie można, nie znając jego treści – ale dlatego, aby w pakt ten nie uwierzyła. Podobnie zresztą jak w obietnice objęcia naszego kraju jakąś formą francuskiego parasola nuklearnego – w parasole nuklearne zasadniczo nie należy wierzyć w ogóle."