Jeszcze żyli, ale już byli martwi. Nie mieli nic do stracenia, więc się odważyli na coś, czego nikt inny nie odważył się zrobić.

7 października 1944 wybuchło "powstanie w sonderkommando" Auschwitz. Powstanie to duże słowo, ale ten akt odwagi warto tak nazwać.

Sonderkommando to specjalne oddziały więźniów – głównie żydów – zmuszanych przez niemców do obsługi komór gazowych i krematoriów. Byli oni świadomi, że ich praca oznaczała śmierć tysięcy ludzi dziennie, a sami także byli systematycznie mordowani co kilka miesięcy, by nie pozostawić świadków. Nawet po wojnie byli obiektem polowań, bo uznano ich w niektórych kręgach za kolaborantów. Przed zagazowaniem i spaleniem musieli odebrać ubrania, kosztowności,a po zagazowaniu (nawet nie wspomnę jaki widok mieli przed sobą w tych komorach) wyrwać złote zęby oraz przeszukać dosłownie całe ciało czy ktoś czegoś nie ukrył, Zdarzało się, że musieli to robić członkom rodzin, lub sąsiadom.

Jako, że wojna była przegrana, naziści zaczęli zacierać ślady swojej działalności, mimo to gazowania odbywały się nadal. 7 października 1944 roku zarządzono kolejną "rotację" sonderkommando, czyli zabicie starej ekipy i wprowadzenie nowej. Wówczas komando z krematorium IV, które miało zostać zabite, wdrożyło plan który przygotowywali od kilku miesięcy. Powstanie wybuchło po godzinie 13 i trwało około 2 godzin. Zginęło 3 SS`manów, 3 kapo, rannych zostało około 6-12 kolejnych. Więźniów w trakcie buntu zginęło około 250, mniej więcej drugie tyle potem w wyniku śledztwa/zemsty etc. Dodatkowo zniszczono krematorium V, którego już nie odbudowano.

Czy było warto? Nie bez powodu to kommando nazywa się "żywymi trupami z Auschwitz", więc ich los był i tak pewny. Z tego kommanda nie dało się wyjść do innego (w pozostałych takie opcje istniały), a ci którzy przeżyli zawdzięczają to temu, że wtopili się w tłum pozostałych więźniów (np w marszu śmierci). Możliwość zemsty na oprawcach miała dla więźniów bardzo dużą wartość (co pokazuje przykład z Dachau).

Warto się przyjrzeć tym ludziom chociażby dlatego, żeby zrozumieć przez co na końcu życia musieli przejść.